Licht geeft energie: het bepaalt mede hoe we ons mentaal en fysiek voelen en regelt onze biologische klok.
Talrijke studies hebben aangetoond dat onvoldoende helder licht een diepgaand effect op ons kan hebben.
Het kan ertoe leiden dat we ons minder energiek en optimistisch voelen, en heeft vaak concentratie- en slaap-problemen tot gevolg. Wanneer deze symptomen in de winter voorkomen, noemen we ze de 'winterblues'.
Lichttherapielampen zijn ontworpen om je batterij opnieuw op te laden, zelfs in de donkerste dagen van het jaar. Uitgebreid onderzoek heeft aangetoond dat lichttherapie mensen fysiek en mentaal beter doet voelen, waardoor ze een plezieriger en productiever leven kunnen leiden.
Net als dieren zijn mensen gevoelig voor de veranderingen in daglicht veroorzaakt door de seizoenswisselingen.
Veel mensen merken dat ze meer eten en slapen tijdens de winter; ze hebben onverklaarbare stemmings-wisselingen en kunnen zich moeilijk concentreren of kunnen hun bed niet uitkomen. Sommige mensen krijgen overmatig veel trek in 'troosteten' dat rijk is aan suiker en koolhydraten, zoals pasta en chocola. Zij komen daardoor ook vaak een paar kilo's aan in de winter.
Winterblues en winterdepressie
Als deze symptomen zich voordoen in de herfst en winter, worden ze de 'winterblues' genoemd. Winterblues, ook wel bekend als herfstmoeheid, voorjaarsmoeheid of 'subsyndromal SAD' (sub-SAD), is een mildere variant van Seasonal Affective Disorder (SAD), oftewel winterdepressie. Winterblues treedt op van september tot maart, gedurende de donkere dagen van het jaar. Maar liefst 60% van de mensen heeft last van een of meerdere winterblues symptomen, terwijl slechts 2% aan een echte winterdepressie lijdt. Daarbij treden vergelijkbare verschijnselen op, maar dan heviger.
Winterblues heeft niets te maken met ras, huidskleur of sociale status. Geslacht lijkt echter wel een rol te spelen. Zover we weten hebben maar liefst twee keer zoveel vrouwen als mannen last van winterblues.
Licht - of de afwezigheid ervan - veroorzaakt biochemische veranderingen in ons lichaam die van invloed zijn op ons algemene gevoel van welbevinden. Licht wordt uitgedrukt in lux, een eenheid die de intensiteit van licht aangeeft.
In de winter is de lichtintensiteit vaak veel lager dan in de zomer - op een grauwe winterdag varieert de intensiteit tussen de 2.000 and 10.000 lux, terwijl in de zomer de intensiteit al gauw op kan lopen tot 100.000 lux.
Bovendien zitten we in de winter vaak binnen, thuis of op het werk, waar kunstlicht een nog lagere intensiteit levert van slechts 0-500 lux.
Wat zeggen de experts
Veel medische experts en wetenschappers zijn het erover eens dat een gebrek aan licht, d.w.z. licht met een bepaalde intensiteit, ons minder energiek kan doen voelen. Hoewel er nog steeds gezocht wordt naar het precieze verband, is er overtuigend bewijs dat regelmatige blootstelling aan een extra hoeveelheid helder licht ons positiever en energieker doet voelen.
Andere onderzoeksrapporten relateren winterblues aan een onvermogen om onze biologische klok in de winter bij te stellen. Instinctief richten wij ons leven in volgens onze interne (dagelijks repeterende) klok, die een ritme heeft van iets minder dan 25 uur. In het dagelijks leven zijn wij echter gedwongen een strak schema van 24 uur per dag te volgen. In de winter zijn mensen die gevoelig zijn voor de vermindering van licht niet in staat om het ontbrekende uur te compenseren.
Ook wordt beweerd dat licht en donker invloed hebben op serotonine, een neurotransmitter die onze stemming, ons hongergevoel en onze energieniveaus regelt, en op de productie van het hormoon melatonine. Een gebrek aan daglicht kan leiden tot een overmatige productie van melatonine, waardoor we ons slaperig kunnen gaan voelen.
De seizoenen kun je niet veranderen, maar je kunt wel wat doen tegen de winterblues: zorgen dat je voldoende helder licht krijgt! Philips heeft daarvoor een speciale lamp ontwikkeld die wordt toegepast in b.v. de Vilux lichttherapielamp.Hiermee kun je op een veilige manier precies die hoeveelheid licht opnemen die je nodig hebt om je fysieke en mentale welbevinden te herstellen.
Klinische testen hebben aangetoond dat lichtbaden (lichttherapie) echt werkt. In ongeveer 90% van de gevallen verdwijnt winterblues na regelmatig gebruik als sneeuw voor de zon. Lichtbaden zijn algemeen geaccepteerd als een van de meest effectieve en veilige manieren om de winterblues te verjagen.
